Το χωριό Κάμπος βρίσκεται βόρεια της Παναγίας του Κύκκου σε μία πανέμορφη κοιλάδα κτισμένο μέσα στην καρδιά του δάσους. Από τα διάφορα ευρήματα της περιοχής το χωριό Κάμπος δείχνει να έχει μία μεγάλη ιστορία πέραν των 4000 χρονών.

Ένα αξιόλογο χωριό στα βορειοδυτικά του συμπλέγματος Μαραθάσας με πολλές ιδιαιτερότητές και μοναδικές ομορφιές. Βρίσκεται σε υψόμετρο 750μ., και 9 χλμ βόρεια της Ι. Μ. Κύκκου. Κύρια έξοδος του χωριού πριν το 1974 ήτο αυτή μέσω του δρόμου προς την παράλια περιοχή,  ο οποίος οδηγούσε από το χωριό δια μέσου της κοιλάδας στο χωριό Ποταμός του Κάμπου.

Λόγω της εκμετάλλευσης των μεταλλευμάτων στην ευρύτερη περιοχή από το 1800 πχ ήκμασε στα παράλια της περιοχής η πόλη των Σόλων με αποκορύφωμα ακμής την Ελληνιστική εποχή. Στην πόλη υπήρχε και ξακουστό λιμάνι… Φαίνεται πως από την αρχαιότητα η ανάπτυξη έφτασε και στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Κάμπου φτάνοντας στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το χωριό. Λέγεται πως την ύστερη εποχή του χαλκού το 300μχ με 400μχ, υπήρξε «εργαστήρι» παραγωγής του μέσα στο ίδιο το χωριό. Κατάλοιπα των τότε εργασιών υπάρχουν γύρω από το μνημείο ηρώων και το κέντρο του χωριού. Μια εικασία αναφέρει πως από το λατινικό campus που σημαίνει καταυλισμός πήρε το όνομα του χωριό. Σίγουρα τότε θα υπήρξε στον σημερινό χώρο του χωριού καταυλισμός όπου θα έμεναν οι εργαζόμενοι. Το όνομα του χωριό ίσως και να το πήρε από το οροπέδιο στο οποίο έκτισαν τον πρώτο οικισμό του χωριού δηλαδή εκεί όπου σήμερα βρίσκεται ο παλιός οικισμός του χωριού. Από στοιχεία που βρέθηκαν στην κοιλάδα φαίνεται πως στον ευρύτερο χώρο γύρω από το χωριό υπήρξαν διαχρονικά διάφοροι οικισμοί. Ο αείμνηστος χωριανός Κυπριανός Σάββα ο οποίος έγραψε το Βιβλίο ο Κάμπος είχε βρει σε δικό του κτήμα 3 χλμ βόρεια του χωριού στοιχεία από τη λίθινη εποχή. Μερικά άλλα αντικείμενα από την ελληνιστική εποχή κατέχουν μέχρι και σήμερα οι άνθρωποι στο χωριό. Το σίγουρο είναι πως το άλλοτε βασίλειο των Σόλων είχε μεγάλη σχέση με την ενδοχώρα. Τοπωνύμια, ονόματα ανθρώπων και άυλη πολιτιστική κληρονομιά σχετίζονται με την τότε εποχή. Λέγεται πως τον 15ον μχ αιώνα όταν ήλθε στην Κύπρο από τον Μυστρά της Πελοποννήσου η Ελένη η Παλαιολογίνα για να γίνει βασίλισσα της Κύπρου η οποία και αφίχθηκε στο λιμάνι των Σόλων μαζί της ήλθε ομάδα ανθρώπων από την περιοχή της Μάνης. Αυτή προχώρησαν από τους Σόλους δια μέσω της κοιλάδας και έκτισαν τον Κάμπο. Οι άνθρωποι αυτοί «έφεραν» μαζί τους και τον Άγιο τους, τον Άγιο Κυριακό τον Αναχωρητή ο οποίος καταγόταν από τις περιοχές τους. Αυτός αποτελεί σήμερα τον πολιούχο Άγιο του χωριού. Αναφορές οι οποίες βρέθηκαν πρόσφατα σε αρχεία της Βενετίας λένε πως αρχικά το χωριό ονομαζόταν Άγιος Κυριακός. Λέγεται πως οι τότε «έποικοι» του Κάμπου έκτισαν και τη Μονή της Παναγίας των Ηλιακών 6 χλμ ευθεία δυτικά του χωριού μέσα στο δάσος στις βόρειες πλαγιές του Τριπύλου, του δασους με τα κεδρα.

Ένα όμως είναι σίγουρο πως το νερό, το έφορο έδαφος της περιοχής, τα πολλά βοσκοτόπια και το πλούσιο σε ξυλεία δάσος έφεραν και κράτησαν τον κόσμο στην περιοχή μέχρι και σήμερα. Δυστυχώς όμως η τουρκική κατοχή από το 1974 κράτα τον παραλιακό και σημαντικότερο πνεύμονα του χωριού. Για τούτο οι δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει ο κόσμος στον αγώνα επιβίωσης δημιούργησαν δύσκολες συνθήκες και ο κόσμος σταδιακά εγκαταλείπει το χωριό.

Η μοναδική όμως πολιτιστική και φυσική Κληρονομιά του χωριού καθώς και η ύπαρξη υπηρεσιών το κάνουν πόλο έλξης για πολλούς.

Πληθυσμιακά ο Κάμπος από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τη δεκαετία του 1970 είχε ανάπτυξη από τις 3 περίπου εκατοντάδες οι κάτοικοι του ξεπέρασαν τους χίλιους την δεκαετία του του 1950 και την περίοδο μετά την τουρκική εισβολή ξεπέρασαν τις 2000 χιλιάδες…. Η εργασία στο δάσος κράτησε τον κόσμο στο χωριό κάτι που σταδιακά μειώθηκε σε προσφορά και το χωριό έφτασε σήμερα να κατοικείται με λιγότερο από 200 κατοίκους.

Στις καλές εποχές στο χωριό υπήρχαν όλες οι ευκολίες για τον κόσμο, μέχρι και σινεμά είχε τη δεκαετία του 1960. Καταστήματα, βιοτέχνες, ιδιωτικό νηπιαγωγείο, οκτατάξιο σχολείο, δασικό σταθμό, αστυνομία,  Κασάπηδες, κουρεία, σκαρπάρηδες, κουρείς, κέντρα ….καφενεία, σύλλογοι, οργανώσεις, ποδοσφαιρική ομάδα… Δυστυχώς με την αστυφιλία και την αποκοπή της πρόσβασης προς τα παράλια μετά το 1974 το χωριό παράκμασε και έφτασε σήμερα σε πολύ ανησυχητικό επίπεδο.

Στους άλλοτε καλούς καιρούς στο χωριό υπήρξαν 14 μικρές βιοτεχνίες ξύλου, σήμερα παρέμεινε μόνο μια. Οικονομικός πνεύμονας του χωριού είναι σήμερα η Ιερά Μονή Κύκκου και η εργασία στο τοπικό Δασικό Σταθμό.

Η γεωργία κατά καιρούς συμβάλλει και αυτή στο εισόδημα των κατοίκων. Παλιά ο Κάμπος ήτο ξακουστός για τα αμπέλια του και το κρασί του, σήμερα είναι ξακουστός για τα κεράσια του. Λίγες ποσότητες εσπεριδοειδών, μήλων, ροδάκινών, ροδιών, αχλαδιών, σύκων και λαχανικών παράγονται στο χωριό.

Χάρις στη Μονή Κύκκου το χωριό σήμερα διαθέτει τη μεγαλύτερη ίσως πλατεία σε χωριό της Κύπρου, με παιδική χαρά, με υπαίθριο γυμναστήριο, με τεράστια πλατάνια, με παραδοσιακές βρύσες και κάθε άλλη διευκόλυνση για ξεκούραση. Στο κέντρο του χωριού από το 1996 λειτουργεί το Πολιτιστικό Κέντρο όπου γίνονται διάφορες συσκέψεις και εκδηλώσεις. Σε σημείο στην κορυφογραμμή ανατολικά του χωριού από το 2013 λειτουργεί το Μουσείο Δασικής Κληρονομιάς Κάμπου όπου «στεγάζεται» η βαθιά σχέση του χωριού με το δάσος. Στην πλατεία του χωριού βρίσκεται το μοναδικό μουσείο πλουμιστού κολοτζιού το οποίο στεγάζει την τέχνη ενός μοναδικού καλλιτέχνη. Στο ποτάμι του χωριού βρίσκεται το μικρό πάρκο με τις αγριόπαπιες του Αντρέα το οποίο αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες κόσμο από κάθε γωνιά του νησιού. Εκεί δίπλα ξεκίνησε πρόσφατα η δημιουργία του μοναδικού πάρκου στην Κύπρο με τις Ιαπωνικές καλλωπιστικές κερασιές στο οποίο η κοινότητα προσβλέπει πολλά. Σημείο αναφοράς είναι και το μεγάλο εστιατόριο στην πλατεία του χωριού το οποίο εκτός από καλό φαγητό διαθέτει και δωμάτια για διανυκτέρευση. Καλό φαγητό και μεζέδες διαθέτει και το εστιατόριο-ταβέρνα ο πλάτανος. Πολύ γραφικά είναι και τα δύο καφενεία του χωριού.

Το χωριό τιμά τους ήρωες του με περικαλλές μνημείο εκεί που ήτο το πρώτο σχολείο του χωριού κοντά στην εκκλησία. Σε περίοπτο χώρο με ακόμη ένα μνημείο τιμά και τους αφανείς ήρωες τους οι οποίοι άφησαν την τελευταία τους πνοή στο δάσος και εργάστηκαν σε αυτό.

Το πράσινο το οποίο περιβάλλει όλο το χωριό καθώς και το ποτάμι που το διασχίζει κάνουν το χωριού μοναδικό χώρο για ξεκούραση. Τα πολιτιστικά του στοιχεία, η εκκλησία και ο περιβάλλον χώρος είναι για το νησί μας ένας μοναδικός θησαυρός.

Σημειώνεται πως κανένας από τους επισκέπτες του χωριού δεν έφυγε μετανιωμένος. Όλοι πήραν μαζί τους τις καλύτερες εντυπώσεις.

Ιωάννης Παπαδόπουλος

H Τσακκίστρα είναι ελληvικό χωριό της επαρχίας Λευκωσίας, στη γεωγραφική περιφέρεια της Μαραθάσας, γύρω στα 72 χιλιόμετρα vοτιοδυτικά της πρωτεύουσας. Από την κωμόπολη της Μόρφου, που βρίσκεται στα βορειοανατολικά της, απέχει περίπου 35 χιλιόμετρα.

Η Τσακκίστρα είναι κτισμένη στο πάνω μέρος της κοιλάδας του ποταμού του Κάμπου σε μέσο υψόμετρο 790 μέτρων, με τα δυτικά της σύvορα να αποτελούv μέρος τωv διοικητικών ορίωv των επαρχιώv Λευκωσίας – Πάφου. Το αvάγλυφο στην περιοχή του χωριού είναι βουvίσιο με στεvές βαθιές κοιλάδες, απότομες πλαγιές και ψηλές βουvοκορφές, από τις οποίες αρκετές ξεπερvούv τα 1.000 μέτρα. Οι ψηλότερες από αυτές είναι ο Τρίπυλος (1.362 μ.) γύρω στα 5 χμ. νοτιοδυτικά του χωριού, στα δυτικά του σύνορα, ο Κύκκος (1.318 μ.) γύρω στα 4,5 χμ. vότιά του και ο Προφήτης Ηλίας (1.012 μ.) περί το 1 χμ. βόρειά του. Το τοπίο του χωριού είναι διαμελισμέvο από μικρά ρυάκια, δεντροειδούς συvήθως μορφής, που τροφοδοτούv τους ποταμούς Λιμνίτη, Κάμπο και Ξερό που χύvοvται στον κόλπο της Μόρφου, και τους ποταμούς Διαρίζο και Ξερό Ποταμό που χύvοvται στη νότια θαλάσσια περιοχή της Πάφου.

Μάθε Περισσότερα…